Diğer

Tıbbi Sosyal Hizmet Alanı İnceleme Raporu

T.C. İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ

SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ

UYGULAMA ALANI İNCELEME RAPORU

TIBBİ SOSYAL HİZMET

 

DANIŞMAN

Odise VİÇUNAS 

HAZIRLAYAN

Mehmet Enes YALÇIN

İSTANBUL

KASIM 2017

 

İçindekiler

Sağlık Nedir?. 2

Sağlık hizmetleri nedir?. 2

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Sağlığın Üç Temel Ölçütü. 2

Sosyal Hizmet 2

Tıbbi Sosyal Hizmet 3

Tıbbi Sosyal Hizmetin Amacı 3

Politika ve Mevzuatlar. 3

2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu (1983). 3

Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi 4

Hastanelerde sosyal hizmet birimi 4

Tıbbi sosyal hizmet biriminin fiziki özellikleri; 4

Tıbbi sosyal hizmet birimini sorumlusunun görev ve sorumlulukları; 5

Tıbbi sosyal hizmet uzmanının görev ve sorumlulukları; 5

Psikiyatrik Sosyal Hizmet 6

Alan içerisinde etkili olan disiplinler ve sosyal hizmet mesleğine duyulan gereksinim.. 7

Alan içerisinde etkili olan disiplinler. 7

Alanda sosyal hizmet mesleğine duyulan gereksinim.. 8

Alan içerisinde yürütülmüş projeler. 8

Sosyal grup çalışmaları projeleri 8

Toplumla çalışma projeleri 8

Araştırma projeleri 9

Tuzla Devlet Hastanesi Mimar Sinan Şifa Semt Polikliniği 9

Kurumun amacı 9

Kurum hakkında genel bilgi 9

Hizmet verdiği müracaatçılar. 10

Kurumun kayıt sistemi 10

Sosyal hizmet uzmanının yapmış olduğu çalışmalar. 10

Kurumdaki Uygulama Düzeyleri 11

Tuzla Belediyesi ile evde sağlık hizmetlerinde Türkiye’de bir ilk yaşanıyor Tuzla modeli evde sağlık hizmetleri 12

Evde sağlık hizmetleri nedir?. 12

Kaynakça. 13

 

Sağlık Nedir?

Dünya sağlık örgütüne göre sağlık sadece fiziksel yönden tam iyilik halinin sağlanması değil. Bireyin fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan tam iyilik hali şeklinde ifade edilmektedir. (Nedir, 2017)

Sağlık hizmetleri nedir?

Sağlık hizmetleri bir toplum içerisinde bulunan fertlerin sağlıklı ve uzun ömürlü olmasını sağlayan ana faktörlerdendir. Sağlık hizmetleri bu amaca yönelik olarak yürütülür. Amaca yönelik olarak sağlık hizmetleri şu şekilde sıralanabilir (Nedir, 2017):

  • Koruyucu ve önleyici sağlık hizmetleri
  • Rehabilite edici sağlık hizmeleri
  • Tedavi edici sağlık hizmetleridir.

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Sağlığın Üç Temel Ölçütü

 

1-Bedensel Yönden Tam İyilik Hali: Vücut organ ve dokularının tam ve dokuların herhangi bir mikrop, enfeksiyon taşımaması durumu fiziksel olarak iyilik halini işaret etmektedir.

2-Ruhsal Yönden Tam İyilik Hali: Bulunduğu gelişim döneminin özelliklerini taşıyan ve gerektirdiği gibi davranabilen, güçlüklerle mücadele etmesini bilen, gösterdiği bir başarı neticesinde mutlu olmayı, başarısızlığı ise kabullenebilen, özüne saygılı olma halidir.

3-Sosyal Yönden Tam İyilik Hali: Nerede, hangi durumda nasıl davranacağını kestirebilen, insanlarla iyi ilişkiler kurabilen, çevresiyle uyum içinde olma halidir.

Sosyal Hizmet

Sosyal adalet ve insan hakları ilkelerini temel alan, insanların iyilik hallerini arttırmayı hedefleyen, sosyal değişimi ve insan ilişkilerinde sorun çözmeyi destekleyen, insanları özgürleştirmeyi ve güçlendirmeyi amaçlayan, bunu yaparken sosyal sistemlere ve insan davranışlarına ilişkin teori ve kuramlardan yararlanarak insanların etkileşim noktalarına ve çevrelerine müdahale eden bilim ve meslek dalıdır (Başyiğit, 2016).

  1. Ulusal Sosyal Hizmetler Konferansı Sağlık ve Sosyal Hizmetler Komisyonu Raporu’na göre tıbbi sosyal hizmetler; “kişi, grup, aile ve toplumun sağlık hizmetlerinden etkin bir biçimde yararlanmaları amacıyla sosyal hizmet uzmanlarınca yürütülecek ekonomik, sosyal, psikolojik ve eğitsel boyutlarda, destekleyici ve geliştirici hizmetlerin sosyal hizmet disiplini ve mesleğinin yöntem ve felsefesiyle birleştirilerek tıp ve koruyucu sağlık hizmetleri çerçevesinde verilen hizmetler bütünü” olarak tanımlanmıştır (Başyiğit, 2016).

Tıbbi Sosyal Hizmet

Ayakta ya da yatarak tedavi gören hastaların, tıbbi tedaviden etkili bir şekilde yararlanması, sosyal sağlığının korunması ve geliştirilmesi, tedavi sürecinde hastanın ailesi ve çevresi ile ilişkilerinin düzenlenmesi, tedavi sürecini etkileyen psiko-sosyal ve sosyo-ekonomik sorunlarının zamanında çözümlenerek sosyal işlevselliğini yeniden kazanması amacıyla yürütülen sosyal hizmet uygulamasıdır. (Başyiğit, 2016).

Tıbbi Sosyal Hizmetin Amacı

            Tıbbi sosyal hizmet uzmanının öncelikli görevi hastanın hastalığı kabullenmesini sağlayarak tıbbi tedaviyi ve bakımı kabul etmesini sağlamaktır. Kabul işleminden sonra ise hastanın nasıl etkin tedavi ve bakım hizmeti alabileceği üzerinde yoğunlaşarak tedavi ve bakımdan etkin bir şekilde yararlanmasına yönelik çalışmalar yapar. Hastanın geçirmiş ya da geçirmekte olduğu hastalık sebebiyle oluşsan stres ve problemlerin azaltılmasına yönelik çalışmalar yapar. (Eroğlu, 2016)

Tıbbi sosyal hizmet uzmanı müracaatçının ihtiyaçlarına göre farklı kurum ve kuruluşlar ile müracaatçı arasında aracılık yapar.

Politika ve Mevzuatlar

2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu (1983)

‘’Bu Kanunun amacı; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenlemektir.’’

Bu kanun tüm sosyal hizmet müdahale gruplarını ve hizmetlerini içermektedir. Bipolar ve şizofreni bireyler yardıma ihtiyacı olan bireylerdir ve kanun kapsamında sosyal hizmetin ilgi alanına girmektedirler.

Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi

Tıbbi sosyal hizmet yönergesinin amacı; Yönerge kapsamına giren hastane, sağlık kurum ve kuruluşlarına hizmet almak için başvurmuş hastaların tedavi süreçlerini etkilemekte olan psiko-sosyal ve sosyo-ekonomik sorunların, sosyal hizmet disiplin, bilgi ve becerilerine uygun bir şekilde planlanıp, zamanında çözülmesini hedefler (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).

Yönergede tıbbi sosyal hizmetin amaçları, görev kapsamı, birim sorumlusu ve birim çalışanı sosyal hizmet uzmanlarının görevleri belirtilmiştir.

Hastanelerde sosyal hizmet birimi

Tüm sosyal hizmet uzmanları birime bağlı olarak çalışırlar. Sosyal hizmet uzmanları birim sorumlusunun onayı olmadan başka bir birimde görevlendirilemezler. Tıbbi sosyal uygulaması sırasında doldurması gereken bazı önemli formlar vardır (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016). Bunlar;

  • EK-1: Hekime başvuran hastaların arasından sosyal hizmet müdahalesine gerek duyan hastalar hekim tarafından EK-1 formu doldurularak forma uygun bir şekilde sosyal hizmet birimine yönlendirilirler.
  • EK-2: Sosyal hizmet uzmanı görüşme yaptığı müracaatçıya yönelik hasta görüşme formu doldurur. Yapılan her görüşme süreci bu forma kaydedilir.
  • EK-3: Gerektiği durumlarda sosyal hizmet incelemesi yapılır. İncelemeyi yapan sosyal hizmet uzmanı EK-3’te bulunan sosyal inceleme raporunu doldurur.
  • EK-4: Yapılan her sosyal hizmet müdahalesi günü gününe EK-4’te ki birim kayıt defterine yazılır. Her gün her müracaatçı için yalnızca bir kayıt oluşturulabilir.
  • EK-5: Sosyal hizmet biriminin yapmış olduğu tüm faaliyetler, EK-5’te bulunan Sosyal Hizmet Birimi Faaliyet Formu ya da bakanlıkça belirlenen diğer formlar ile birlikte bakanlık tarafından istendikçe bakanlığa rutin olarak teslim edilir.
  • Formlar birimde saklanır.

*Formlar ektedir.

Tıbbi sosyal hizmet biriminin fiziki özellikleri;

Sosyal hizmet birimi tercihe bağlı olarak giriş katında hastaların ve hasta yakınlarının kolaylıkla ulaşabilecekleri konumda olmalıdır. Birim odası hasta ile rahatça görüşme yapabilecek genişlikte olmalı ve havalandırma, ısıtma gibi donanımlara sahip olmalıdır. Şehir içi ve şehir dışı görüşmelere açık hat, koltuk, sandalye, bilgisayar, internet gibi araç gereçler olması gereklidir. Bu gibi ihtiyaçların sağlanmasından başhekimlik sorumludur (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).

Tıbbi sosyal hizmet birimini sorumlusunun görev ve sorumlulukları;

Birim sorumlusu, baş hekim tarafından birimde bulunan sosyal hizmet uzmanları arasından tercihen yüksek lisans yapmış kişiler arasından seçilir.

Birim sorumlusunun görevleri şunlardır;

Görev tanımındaki faaliyetleri gerçekleştirir ve takibini yapar. Sosyal hizmet uzmanları arasında görev dağılımını yapar.
Birim çalışmalarını daha önceden belirlenmiş mevzuatlar dahilinde yürütülmesini sağlar. Gerektiğinde hastanede düzenlenen toplantılara dahil olur.
Sosyal hizmet biriminin arşiv ve kayıtlarının tutulmasını sağlar. Hastanede çalışan sosyal hizmet uzmanı sayısı 8 altındaysa, çalışmacı birim sorumluluğunu ek olarak yürütür.

Tıbbi sosyal hizmet uzmanının görev ve sorumlulukları;

Hastaneye başvuran bireylerin sosyo-ekonomik ve psiko-sosyal sorunlarını tespit etmek ve gerekli müdahale planları geliştirmek ve uygulamakla yükümlü dört yıllık lisans eğitimini tamamlamış bireylere tıbbı sosyal hizmet uzamanı denir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).

Tıbbi sosyal hizmet uzmanının görev ve sorumlulukları aşağıdaki gibi sıralanabilir;

  1. Yapmış olduğu mesleki çalışmalarını ilgili yönerge ve mevzuata uygun olarak yürütür.
  2. Görev aldığı hastaneden hizmet alan,
İl dışından gelmiş olan hastalar, Kronik hastalığı bulunan hastalar,
Yetim, yaşlı ve dul hastalar, Ruh sağlığı zarar görmüş hastalar,
Madde ve alkol bağımlısı bireyler, İnsan ticareti mağduru bireyler,
Sığınmacı ve mülteci hastalar, İhmal ve istismar mağduru hasta çocuklar,
Aile içi şiddette maruz kalmış bireyler, Yoksul hastalar,
Engel durumu bulunan hastalar, Sağlık güvencesi bulunmayan hastalar,
Terk, kimsesiz ve bakım ihtiyacı olan hastalar, Yabancı uyruklu olup mevcut tedavi haklarından yararlanamayan hastalar,
      gibi hastalar öncelikli olmak üzere tıbbi sosyal hizmet müdahalesine ihtiyaç duyan bireyler için uygun müdahale planı geliştirir ve uygularlar.

 

  1. Bireyin hastalığa ve tedavi sürecinde uyum sorunu varsa uyum sağlaması için gerekli müdahalede bulunur.
  2. Yatarak tedavisi tamamlandığı halde ikamet ettiği adrese ayakta gidemeyen ve ailesi gelip alamayacak durumda olan hastaların ikametlerine nakillerini planlar.
  3. Afet durumlarında gerekli sosyal hizmet müdahale planları geliştirir ve uygular.
  4. Tıbbi sosyal hizmet alanı ile alakalı hastayı, hasta yakınlarını ve hastane personellerini eğitir.
  5. Kayıt ve raporları gizlilik ilkesine bağlı kalarak tutar.
  6. Meslekle ilgili bilgi şöleni, kongre, eğitim vb. toplantılara katılım sağlar ve edindiği bilgiler dahilinde projeler geliştirir ve uygular.
  7. Yaptığı çalışmaların hesap verilebilirliği açısından birimin sorumlusuna karşı sorumludur.
  8. Eğer kurumda tek bir sosyal çalışmacı ise birim sorumlusunun görevlerini de yerine getirir.
  9. Eğer birimden sorumlu başka bir uzman kişi var ise birim sorumlusu uzmanın verdiği görevleri yerine getirmekle mükelleftir.

Psikiyatrik Sosyal Hizmet

Psikiyatri tıbbın ilgi alanıdır. Ruhsal bozuklukların tanısının koyulmasında, iyileştirilmesinde ve toplumun ruh sağlığının korunmasına yönelik çalışmaları psikiyatri uzmanları yürütür. Fakat psikiyatri uzmanları bu çalışmaları tek başlarına yürütmezler. Psikiyatrik sağaltım ekip çalışması gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte hekimle birlikte sağaltım sürecine destek olan başka profesyoneller de vardır. Bu profesyonellerden biriside en az lisans eğitimi almış sosyal hizmet uzmanlarıdır. Sosyal hizmet mesleği psikiyatri alanında uzun süredir etkindir. (Uslu, 2013)

Dünya sağlık örgütü, psikiyatrik ortamlarda çalışan sosyal hizmet uzmanının ruh sağlığı tedavi ekibi içerisindeki bazı spesifik görevlerini şöyle sıralamaktadır;

  • Psikiyatrik sosyal hizmet uzmanının ilk görevi hastanın sosyal çevresine uyum sağlamasını engelleyen durum ve koşullar hakkında ekibin diğer üyeleri ve aile üyelerini bilgilendirmektir.
  • Bir diğer temel görev grubu da ruh sağlığı hastalığının temel boyutunu, toplumun ruh hastalıklarına yönelik tutumlarını, norm ve değerlerini dikkate alarak hastalığın sosyal belirleyicilerini ortaya koymak, toplumsal yapıda ruh sağlığına zarar veren veya ruh hastalıklarını kışkırtıcı anormallikleri analiz ederek ve değerlendirerek resmi olarak onaylanan kanallarla sosyal çevreyi düzenlemektir.

Alan içerisinde etkili olan disiplinler ve sosyal hizmet mesleğine duyulan gereksinim

Alan içerisinde etkili olan disiplinler

Sosyal Hizmet Uzmanı: Şizofreni ve bipolar tanı tespitinde, tedavisinde ve tedavi takibinde görev alırlar. Bireyin biyopsiko sosyal bütünlüğünü sağlamak amacıyla bireysel ve grup terapilerinde görev alırlar. İlaç yazma yetkileri yoktur. Alan içerisindeki diğer meslek elemanları ile birlikte multidisipliner bir şekilde çalışır.

Psikiyatri: Şizofreni ve bipolar tanısı tespitinde ve tedavi takibi, ilaç yazma gibi sorumlulukları vardır. Alan içerisindeki diğer meslek elemanları ile birlikte multidisipliner bir şekilde çalışır.

Psikolog: Şizofreni ve bipolar tanı tespiti, tedavisinde ve tedavi takibinde görev alırlar. Terapi, danışmanlık gibi yetkileri bulunur. İlaç yazma yetkileri yoktur. Alan içerisindeki diğer meslek elemanları ile birlikte multidisipliner bir şekilde çalışır.

Diğer Hekimler: Hastaların bedensel bütünlüğünün korunmasında aktif olarak rol gösterirler. Gerektiği durumlarda konsültasyon formu doldurarak sosyal inceleme için hastaları sosyal hizmet birimine gönderebilirler. Alan içerisindeki diğer meslek elemanları ile birlikte multidisipliner bir şekilde çalışırlar.

Hemşireler: Fiziksel rahatsızlık, atak gibi durumlarda hastaları sakinleştirmeye yönelik müdahalelerde bulunurlar. Alan içerisindeki diğer meslek elemanları ile birlikte multidisipliner bir şekilde çalışırlar.

Diğer Personeller (Yardımcı Personeller): Resim öğretmeni, danışma, yemekhane görevlisi gibi elemanlarda hastanede görev almaktadırlar.

Alanda sosyal hizmet mesleğine duyulan gereksinim

            Günümüzde hastaneden toplumsal alana doğru genişleyen sağlık hizmetleri sebebiyle sağlık alanında sosyal hizmet mesleğine düşen görev artmıştır. Hasta ve hasta yakınlarının; hastalığa, tedavi sürecine ve tedavi sonrası sürece psikolojik ve sosyal yönden tekrar uyum sağlamasına yönelik sosyal hizmet uzmanının birey, aile ve toplum odaklı müdahalelerine ihtiyaç duyulmaktadır (Celal Bayar Üniversitesi, 2015).

Diğer sosyal hizmet alanlarında olduğu gibi tıbbi sosyal hizmet alanında da multi-disipliner çalışma yani disiplinler arası iş birliği gereklidir. Çünkü insanı tek bir boyutta ele almak mümkün değildir. İnsani sorunlara çözümü ararken insanı tüm boyutlarıyla birlikte yani biyo-psiko-sosyal boyutta ele almamız gerekir.

Alan içerisinde yürütülmüş projeler

Sosyal grup çalışmaları projeleri

Adana ve Osmaniye illerinde madde kullanan ve suça sürüklenen çocukların aileleriyle sosyal grup çalışmaları yürütülmüştür.

Mersin ilinde yatalak olup evde sağlık hizmetlerinden yararlanan bireylerin ailelerinin yaşamakta olduğu stres ve kaygıyı azaltmak amacıyla sosyal grup çalışmaları yürütülmüştür. Grup çalışmasının konusu “Stres ve stresle başa çıkma becerisi kazandırma”.

Diyaliz hasta yakınlarının ve hastalarının tedavi sürecinde yaşayacakları sorunların açığa çıkarılması ve bu sorunların üstesinden gelebilmelerine yönelik sosyal grup çalışması.

İstanbul’da ki sağlık personellerinin çocuk ihmal ve istismar bilgi düzeylerini arttırmaya yönelik grup çalışmaları şeklinde sırlanabilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2012).

Toplumla çalışma projeleri

Sigara bağımlılığı ile baş etme yöntemleri üzerine çalışma,

Tıbbi sosyal hizmetlerin tanıtımına yönelik çalışma,

Sağlık çalışanlarının hastanede hasta ya da hasta yakınlarından gelebilecek şiddet, tacizden korunmaya yönelik ve şiddeti minimize etmeye yönelik çalışma şeklinde sıralanabilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2012).

Araştırma projeleri

Sağlık personellerinin şiddet farkındalığı ve şiddetle baş etmeye yönelik geliştirmiş olduğu stratejiler,

Tıbbi sosyal hizmet birimine maddi destek amacıyla başvuran bireylerin hizmet verme sürecinde maddi açıdan yoksunluğun sosyal hizmet müdahalelerine olumsuz etkisi,

Evde bakım hizmetlerinden yararlanan bireylerin ve yakınlarının sorunlarının ve ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik yapılan araştırma,

Evde sağlık hizmetlerinden yararlanan bireyler aldıkları bu hizmetlerden memnuniyet düzeylerini ölçmeye yönelik araştırma,

Sağlık alanında çalışan personellerin sosyal hizmet mesleğine ve çalışanlarına yönelik bakış açılarının araştırılması şeklinde sıralanabilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2012).

Tuzla Devlet Hastanesi Mimar Sinan Şifa Semt Polikliniği

Kurumun amacı

Tuzla Devlet Hastanesine bağlı olan Mimar Sinan Şifa Semt Polikliniğinin amacı hafif düzeydeki (%40) bipolar ve şizofreni hastaların yeti kayıplarının tekrar kazandırılması, sosyal işlevsellik düzeylerinin arttırılarak çevre ile uyum halinde yaşamalarını sağlamaya yönelik geliştirici ve tedavi edici hizmet vermektir.

Kurum hakkında genel bilgi

            Tuzla Devlet Hastanesine bağlı olan Mimar Sinan Şifa Semt Polikliniğinde TRSM birimi bulunmaktadır ve TRSM’ye bağlı sosyal hizmet birimi bulunmakta ve bu birimde bir tane Sosyal Hizmet Uzmanı bulunmaktadır. TRSM biriminde Sosyal Hizmet Uzmanı haricinde Hemşireler, Psikolog, Psikiyatri Uzmanı, Görsel Sanatlar Öğretmeni ve diğer sağlık personelleri ve yardımcı personeller bulunmaktadır. TRSM birimi hafif düzeyde bipolar ve şizofren bireylere hizmet vermektedir. İleri düzeyde ki (atak derecesinde ki) bipolar ve şizofreni bireylere hizmet verilmemektedir. Sosyal Hizmet Uzmanı bu birimde hastalarla grup terapileri (mezzo) ve bireysel danışmanlık (mikro) gibi hizmetler vermektedir. Hastaların sosyal bir yaşam kazanmalarına yönelik ya da fonksiyonellik düzeylerini arttırmaya yönelik onlara iş uğraşlar ve ödevler vermektedir. Müracaatçıların hastane ortamında vakit geçirebilmeleri için çeşitli sosyal aktivite alanları bulunmaktadır. Bunlar; Masa tenisi, televizyon, bilgisayar ve dinleme odası, bireylerin kendilerinin aktif olarak kullanabilecekleri yemekhane, puzzle, resim odası gibi onları sosyal yönden destekleyici aktivite alanları bulunmaktadır. Müracaatçılar buraya gelerek sosyal alanlarda vakit geçirebilmekteler ve gelen müracaatçıların takibi yapılmakta. Grup görüşmeleri ya da bireysel görüşmelerle bireylerin duygu ve durum düzeyleri takip edilmektedir.

Hizmet verdiği müracaatçılar

            Tuzla Devlet Hastanesi Mimar Sinan Şifa Semt polikliniğinde hafif düzeyde bipolar ve şizofreni tanısı koyulmuş bireylerin tedavi ve takibi yapılmaktadır. İleri düzeyde atak derecesindeki bipolar ve şizofreni bireylere yönelik hizmetler yoktur.

Kurumun kayıt sistemi

  • EK-1: Hekime başvuran hastaların arasından sosyal hizmet müdahalesine gerek duyan hastalar hekim tarafından EK-1 formu doldurularak forma uygun bir şekilde sosyal hizmet birimine yönlendirilirler (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).
  • EK-2: Sosyal hizmet uzmanı görüşme yaptığı müracaatçıya yönelik hasta görüşme formu doldurur. Yapılan her görüşme süreci bu forma kaydedilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).
  • EK-3: Gerektiği durumlarda sosyal hizmet incelemesi yapılır. İncelemeyi yapan sosyal hizmet uzmanı EK-3’te bulunan sosyal inceleme raporunu doldurur (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).
  • EK-4: Yapılan her sosyal hizmet müdahalesi günü gününe EK-4’te ki birim kayıt defterine yazılır. Her gün her müracaatçı için yalnızca bir kayıt oluşturulabilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).
  • EK-5: Sosyal hizmet biriminin yapmış olduğu tüm faaliyetler, EK-5’te bulunan Sosyal Hizmet Birimi Faaliyet Formu ya da bakanlıkça belirlenen diğer formlar ile birlikte bakanlık tarafından istendikçe bakanlığa rutin olarak teslim edilir (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2016).

Sosyal hizmet uzmanının yapmış olduğu çalışmalar

Bireysel Danışmanlık: Sosyal hizmet uzmanı şizofren ve bipolar bireylere tanı koyulması aşamasında ve tedavi ve tedavinin takibi aşamasında bireysel danışmanlık hizmeti verir.

Grup Danışmanlığı: Sosyal hizmet uzmanı terapi grupları kurup, grup danışmanlığı yapabilir. Gruplar belli bir amaç doğrultusunda toplanır. Kapalı sistem gruplardır. Gruptan eksilme olsa dahi gruba dışarıdan katılımcı kabul edilmez. Amacına ulaştığında grup danışmanlığı sonlandırılır.

Sosyal İnceleme: Sosyal hizmet uzmanı gerek gördüğü durumlarda sosyal incelemeye çıkabilir. Ev ziyaretlerine gidebilir.

Şizofreni ve Bipolar Hastalara Yönelik Ödevler: Sosyal hizmet uzmanı bireylerin  fonksiyonalitesini arttırmaya yönelik çeşitli ödevler verebilir. Örnek olarak;

Otobüse binmekten korkan bir bireye bu korkusunu yenebilmesi için önce danışmanlık hizmeti sonra ise otobüse binme ödevi verebilir.

Çeşitli Etkinlikler: Hastanede şizofreni ve bipolar bireylerin sosyal işlevselliğini arttırmaya yönelik puzzle, masa tenisi, resim, yemek yapma, kendi çayını kendi doldurma, bilgisayar oynama, televizyon izleme gibi kurum içi etkinlikler yapılmaktadır. Sinemaya gitme gibi kurum dışı etkinliklerde yapılmaktadır.

Kurumdaki Uygulama Düzeyleri

Tuzla Devlet Hastanesi Mimar Sinan Şifa Semt polikliniğinde mikro ve mezzo düzeyde çalışmalar yürütülmektedir.

Sosyal hizmet uzmanının mikro düzeyde yapmış olduğu sosyal hizmet müdahalelerine bireysel danışmanlık hizmeti ve bireylerin psikososyal işlevselliklerini arttırmaya yönelik vermiş olduğu ödevler verilebilir.

Bireysel danışmanlık hizmetine ilişkin örnek olarak;

C.G hafif düzeyde şizofren bir birey. Merve Hanım C.G. ile haftalık olarak bireysel görüşme yapmakta. Anladığım kadarı ile Merve Hanım her hafta C.G.’nin duygu durum düzeyini kontrol ediyor. Ona bu hafta nasıl hissettiğini, son görüşmelerinden sonra neler yaptığını, aklında olumsuz düşüncelerin canlanıp canlanmadığını sordu. C.G. ise iyi hissettiğini, zihnindeki olumsuz düşüncelerin eskisi kadar etkin olmadığını fakat zaman zaman canının sıkıldığını eski şeylerin aklına takıldığını söyledi. Merve Hanım C.G.’ye ilaçlarını düzenli kullanıp kullanmadığını ve doktor ilaç dozajını arttırdı mı? diye sordu. C.G. ilaçlarını düzenli kullandığını ve doktorun dozajı arttırdığını söyledi. Merve Hanım ise ilaçlar yan etkisini gösterirse bir sonraki randevu tarihini beklemeden gelmesini söyledi.

Uzmanın vermiş olduğu ödeve örnek olarak;

Otobüse binmekten korkan bir bireye bu korkusunu yenebilmesi için önce danışmanlık hizmeti sonra ise otobüse binme ödevi örnek olarak verilebilir.

Sosyal hizmet uzmanının mezzo düzeyde yapmış olduğu sosyal hizmet müdahalelerine ise grup danışmanlığını örnek verebiliriz.

Tuzla Belediyesi ile evde sağlık hizmetlerinde Türkiye’de bir ilk yaşanıyor Tuzla modeli evde sağlık hizmetleri

Evde sağlık hizmetleri nedir?

            Yatağa mahkum olan ve temel ihtiyaçlarını tam olarak karşılayamayan bireylere yönelik sağlık hizmetlerinin ev ortamında sağlanmasıdır. Burada ki amaç hastaya tanı koymak değil tanısı koyulmuş hastanın takibi ve tedavisini yapmaktır (Tuzla Devlet Hastanesi, 2017).

Türkiye genelinde 2011 yılında sağlık bakanlığına bağlı olarak hizmet vermeye başlatan ve Tuzla devlet hastanesinde de hizmet vermekte olan ” Evde Sağlık/Bakım Hizmeti”; normal şartlarda 1  doktor,1 hemşire, 1 sağlık memuru ve tek araç ile mesai süresiyle sınırlı yürütülürken, Tuzla Belediye Başkanı’nın kurumsal desteği ile sağlanan 2 araç, 3 ATT , 1 sekreter ,4 cep telefonu ve araçlara eklenen GPRS sistemi ile Tuzla’nın tüm alanlarına aynı anda sabah 08-00 – akşam 22.00′ye kadar ve hafta sonlarını da içine alan bir uygulama ile gerçek anlamda günlük sağlıkçı desteğine ihtiyacı olan ancak sürekli hastanede yatırılarak bir hastane yatağını işgal etmesine ihtiyaç duyulmayan yatalak hastalarımıza her türlü bakım , pansuman ,belirlenmiş sağlık kurallarına uygun şekilde enjeksiyon, serum , sonda uygulaması, her türlü labaratuvar tetkiki , ilaçların yazılması ve rapor edilmesi gibi tıbbi hizmetler yanında , anestezi uzmanının kontrolünde ağrı polikliniği hizmeti ile geriatri teknikeri (Yaşlı bakım uzmanı)nin kendi alanındaki hizmetlerinden faydalanılmaktadır (Tuzla Devlet Hastanesi, 2017).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynakça

Başyiğit, R.F. (2016). Acil Sağlık Hizmetlerinde Sosyal Hizmet Çalışmaları. Yayınlanmamış       yüksek lisans tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi.

Celal Bayar Üniversitesi. (26 Kasım 2015). Sosyal Hizmet Sempozyumu 2015 Türkiye’de            Sosyal Hizmet Uygulamasının 50. Yılı: İnsan Değer ve Onurunu Yüceltmek.         08.11.2017,             https://www.researchgate.net/profile/Hasan_Taylan/publication/316650345_Tibbi_Sos            yal_Hizmet_Birimi/links/5909de45458515ebb49e24d4/Tibbi-Sosyal-Hizmet-      Birimi.pdf.

DSÖ 2000 Yılında Herkes İçin Sağlık Genel Planı, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp             Fakültesi Yayını, İstanbul, 1982.

Duyan, V. (1996). Sağlıkta Psiko-Sosyal Boyut (Tıbbi Sosyal Hizmet). (1). Ankara: 72 TDFO     Ltd. Şti.

Nedir. “Sağlık nedir?.” Nedir.com. y.y. Web. 05 Kasım 2017.       https://www.nedir.com/sa%C4%9Fl%C4%B1k.

Uslu, R. (09 Haziran 2013). Dünya Standartlarında Bir Hizmet İçin. 05.11.2017,             https://empatipsikiyatri.wordpress.com/2013/06/09/dunya-standartlarinda-bir-hizmet-     icin/.

T.C. Sağlık Bakanlığı. (19 Şubat 2016). Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulaması Yönergesi.       05.11.2017, https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/1349,img071372pdf.pdf?0.

T.C. Sağlık Bakanlığı. (Mayıs 2012). Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulamaları Eğitimi.             05.11.2017, http://www.hasta.saglik.gov.tr/TR,5151/tibbi-sosyal-hizmet-          uygulamalari-egitimi.html.

Tuzla Devlet Hastanesi. (2017). Evde Bakım Hizmetleri. 18.11.2017,             http://www.tuzladevlethastanesi.gov.tr/tr/page/evde-bakim-hizmetleri-213.

İnternet Kaynakları

https://www.researchgate.net/profile/Hasan_Taylan/publication/316650345_Tibbi_Sosyal_Hizmet_Birimi/links/5909de45458515ebb49e24d4/Tibbi-Sosyal-Hizmet-Birimi.pdf

https://www.nedir.com/sa%C4%9Fl%C4%B1k

https://empatipsikiyatri.wordpress.com/2013/06/09/dunya-standartlarinda-bir-hizmet-icin/

https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/1349,img071372pdf.pdf?0

http://www.hasta.saglik.gov.tr/TR,5151/tibbi-sosyal-hizmet-uygulamalari-egitimi.html

http://www.tuzladevlethastanesi.gov.tr/tr/page/evde-bakim-hizmetleri-213

Yazar hakkında

M.Enes Yalçın

Selamlar ben Enes. Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet ve Eğitim Fakültesi çift anadal Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı öğrencisiyim. Eğitim alanındaki gelişmeleri takip etmeye ve gelişmeleri sizlerle paylaşmaya çalışıyorum. Acil iletişim için instagram adresim,
instagram: @enes_yalcn

Bu konuya yorum yaz