Eğitim

Engellilerin İstihdamı ve Sosyal İçerme İlişkisi

Giriş

Toplumda engelliler, normal yaşam şartlarına sahip insanlar gibi toplumda iç içe yaşamak istemektedirler. Engelli kavramı; toplumsal, bireysel, ve sosyal sonuçlara sahip bir kavram olarak günümüzde üzerinde durulan bir kavram haline gelmiştir.(Genç ve çat, 2013).Engellilerin de toplumda dışlanmadan yaşamak en doğal haklarıdır. Engelliler için toplumla iç içe yaşamak çok önemli bir unsurdur. İstihdama katılım, engellilere kazanç sağlamakta, aile kurmaya yardımcı olmakta, dışlanmayı engellemekte ve engellileri toplumla kaynaştırmaktadır.(Genç ve Çat, 2013). Beraber yaşamayı bilen toplumlarda, dayanışma ve işbirliği güçlenir. Engellilerin sosyal hayata katılımına, toplumla bütünleşmesi ve potansiyellerini kullanabilmelerini sağlamak için sosyal içerme politikalarının uygulanması gerekir.(Genç ve Çat, 2013). Engellilerin kişisel becerilerinin yetersiz kaldığı yerlerde desteklenmeleri başarılarını artıracaktır. Toplumsal yaşamdan uzak kalmaya iten unsurları ortadan kaldıracak sosyal içerme politikalarının üretilmesi onları yaşama bağlayacaktır.(Genç ve Çat, 2013).

Engelli İstihdamının Türkiye’deki durumu

Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü ve Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı işbirliğiyle yapılan 2002 Türkiye Özürlüler Araştırması’na göre Türkiye’de engelli nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %12 civarındadır. Ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma ile zihinsel engellilerin oranı yüzde 2,58 iken kronik hastalığı olanların oranı yüzde 10 civarındadır (Genç ve Çat, 2013.). 2002’den sonra veriler güncellenmemiştir. 2012 yılı itibariyle nüfusu 74 milyon olan Türkiye’de tahminen 9 milyon engelli mevcuttur. Engellilerin çalışma hayatına katılımları ile ilgili yasal düzenlemeler 5378 sayılı Özürlüler Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda bulunmaktadır.(Genç ve Çat, 2013). Türkiye Engelli Araştırması’na göre Türkiye’de engellilerin iş gücüne katılımı yüzde 22’dir. Engelli erkeklerde bu rakam yüzde 30’un üzerindeyken, engelli kadınlarda yüzde 7’ye kadar düşmektedir. Bu durum, kadının istihdamdaki dezavantajlılığının engelli kadınlar söz konusu olduğunda daha yüksek seviyelere ulaştığını gösterir. Benzer şekilde engelli erkeklerde işsizlik oranı yüzde 15 iken kadınlarda yüzde 22’dir.(Gürsel ve Kolaşin, 2010).

Konuyu Seçmemin Nedeni

Konuyu seçmemin asıl sebebi, engelli olmam ve engellilerin yaşam şartlarına dikkat çekmek istememdir. Engelliler işgücü niteliğine sahip bireylerdir. Kendilerini yaşadıkları toplumun bir parçası olarak görmek istemektedirler.(Aydemir, 2013). Çalışma hayatına katılmaları ve toplumla bütünleşmelerine dikkat çekmek için bu konuyu seçtim.

Makaleler hakkında bilgi

Engelli İstihdamı ve Sosyal İçerme İlişkisi adlı makaleyi ilk makalem olarak seçtim. Bu makale, sosyal dışlanma tehlikesiyle karşı karşıya olan engellilere istihdam alanı ve mesleki rehabilitasyon imkanı sunularak toplumla kaynaşmalarının sağlanmasına yönelik öneriler getirmeyi amaçlamaktadır.(Genç ve Çat, 2013). Makaleyi seçmemin nedeni, engelli istihdamını, sosyal içerme ve bütünleşme perspektifinden ele almasıdır..(Genç ve Çat, 2013).

İkinci makale olarak Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Mesleki İstihdamı adlı makaleyi seçtim. Bu makale, özel gereksinimi olan bireylerin istihdam edilebilmeleri için sorumluluk sahibi olma, teknolojiyi kullanabilme becerisine sahip olma, uyumlu olma, ekip çalışmasına yatkın olma, iletişim kurma becerisine sahip olma, akademik, güvenlik ve iş becerilerine sahip olmalarının çok önemli olduğunu anlatmaktadır. Bunun yanı sıra, özel gereksinimi olan bireylerin iş ve işyeri tecrübelerinin artırılmasını ve işe göre hazırlanmalarının gerektiği işverenler tarafından ifade edilmiştir.(Güneş ve Akçamete, 2014). Bu makaleyi seçme amacım, engelli istihdamıyla ilgili işverenlerin bakış açılarını yansıtmasıdır.(Güneş ve Akçamete, 2014).

Üçüncü makale olarak Psikolojik Güçlendirme Kavramının Engelli Çalışanlar Üzerinde Kurumsal Açıdan İncelenmesi olarak seçtim. Bu makale personel güçlendirme başarılı olduğu takdirde çalışanların verimlilik düzeyleri arttığını, kendilerini geliştirmelerini sağladığını ve toplumsal bütünleşme için engellilerin kendilerini işlerine daha çok adapte edebilmelerini  kolaylaştırdığını anlatmaktadır.(Başpınar, Şen ve Atmacan, 2015). Makaleyi seçmemin sebebi, Spritzer tarafından ortaya çıkarılan Psikolojik Güçlendirme Ölçeği’nin engelli çalışanlar üzerindeki etkisini incelemektir. (Başpınar, Şen ve Atmacan, 2015).

Dördüncü makale olarak: İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımlarında Özürlü Dostu Yeni Bir Model Önerisi adlı makaleyi seçtim. Makale, İşletmelerin engelli çalışanlara yönelik çeşitli düzenlemeler yapmalarının, kurumsal sosyal sorumluluk çerçevesinde kanunlar doğrultusunda engelli bireyin bilgi ve becerisini kullanabileceği ve topluma entegre olacağı çalışma ortamı hazırlamalarının gerektiği sonucunu ortaya koymuştur.(Aydemir, 2013). Bu makaleyi insan kaynakları yönetiminin engelli istihdamına olan katkılarını ortaya koyduğu için seçtim.(Aydemir, 2013).

 

 

Kaynaklar

Genç, Y., & Çat, G. (2013). Engellilerin istihdamı ve sosyal içerme ilişkisi. Akademik      İncelemeler Dergisi, 8(1).

 

Güneş, N., & Akçamete, G. (2014). Özel gereksinimi olan bireylerin mesleki istihdamı    Çorum ili örneği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi,            15(03), 001-015.

 

BAŞPINAR, N. Ö., ŞEN, O., & ATMACAN, B. Psikolojik Güçlendirme Kavramının Engelli   Çalışanlar Üzerinde Kurumsal Açıdan İncelenmesi.

http://www.ejovoc.org/­makaleler/­november_2015/pdf/­23.pdf

 

AYDEMİR, E. İnsan Kaynakları Yönetimi Yaklaşımlarında Özürlü Dostu Yeni Bir Model        Önerisi (Küçükçekmece Belediyesi Üzerine Bir Araştırma).

http://­www.infolla.com/­dosyalar/­articleextension/­635860292011217921_20­13_1_S6.pdf

 

Gürsel, S., & Kolaşin, G. U. (2010). İstihdamda dezavantajlı grupların işgücüne katılımını          artırmak.

http://­acikerisim.bahcesehir­.edu.tr/

 

Yazar hakkında

M.Enes Yalçın

Selamlar ben Enes. Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet ve Eğitim Fakültesi çift anadal Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programı öğrencisiyim. Eğitim alanındaki gelişmeleri takip etmeye ve gelişmeleri sizlerle paylaşmaya çalışıyorum. Acil iletişim için instagram adresim,
instagram: @enes_yalcn

Bu konuya yorum yaz